Cennet & Cehennem
Kur'an'da cennet ve cehennem tasvirleri — nimetler, azaplar, mertebeler, kapılar; ayet referanslarıyla.
وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ جَنَّتَانِ
"Rabbinin makamından korkana iki cennet vardır."
— Rahmân 55:46
İki son, ayrı dil ile anlatılır. Cennette nehir, gölge, eş; cehennemde ateş, zincir, zakkum. Aralarındaki perde, A'râf'tır.
CENNET · CEHENNEM · ARAF
İki Son, İki Dil
9 cennet adı · 7 cehennem adı · arada A'râf.
Kur'an cenneti de cehennemi de tek isimle değil, her biri farklı bir anlam boyutu taşıyan birden fazla isimle anlatır. Her isim, öteki alemin ayrı bir yüzünü aydınlatır.
Cennetin 9 İsmi
الْجَنَّة
Bahçe, örtülü, gizlenmiş yer
Bakara 2:25 ve çok sayıda ayette
Tüm cennet isimlerini kapsayan genel addır. Kelime kökü 'örtülmek, gizlenmek' anlamına gelir. En sık geçen cennet ismidir.
الْفِرْدَوْس
Cennetin en yüksek ve en merkezi bahçesi
Kehf 18:107, Mü'minûn 23:11
Farsça 'Pardis' kökenli — İngilizce 'paradise' kelimesi de buradan gelir. Rivayete göre cennet nehirleri Firdevs'ten doğar.
جَنَّةُ عَدْنٍ
Kalıcı ikamet cenneti, ebedilik yurdu
Tevbe 9:72, Ra'd 13:23, Beyyine 98:8
'Adn' ikamet etmek demektir. 'Adn Cennetleri' çoğul kullanımı, cennetin kendi içinde tabakalar barındırdığına işaret eder.
جَنَّةُ النَّعِيمِ
Nimetlerle dolu cennet
Mâide 5:65, Yûnus 10:9, Hac 22:56
'Naîm' refah, huzur ve nimet anlamındadır. Kur'an'da çoğul olarak da geçer: 'Naîm Cennetleri.'
جَنَّةُ الْمَأْوَى
Sığınak, barınak cenneti
Secde 32:19, Necm 53:15
Sidretü'l-Müntehâ'nın yanında konumlandırılır. Şehidlerin yeri olduğuna dair rivayet mevcuttur.
دَارُ السَّلَامِ
Esenlik yurdu, huzur evi
En'âm 6:127, Yûnus 10:25
Allah'ın doğrudan 'davet ettiği' yer olarak anılır. Yalnızca bu isimde böyle bir davet ifadesi yer alır.
دَارُ الْخُلْدِ
Ebedilik yurdu / Kalıcı konut
Furkân 25:15, Fâtır 35:35
Fâtır 35:35'te cennet ehli bu ismi bizzat kullanıyor: 'Bizi Dâru'l-Mukâme'ye kondurdu.' Kur'an'da sakinlerinin koyduğu tek cennet ismidir.
الْمَقَامُ الْأَمِينُ
Güvenli, emniyetli makam
Duhân 44:51
Müttakilerin yeri olarak tarif edilen bu isim yalnızca tek bir ayette geçer.
عِلِّيُّونَ
En yüksek, yüce makam
Mutaffifîn 83:18-21
Kur'an'da geçer, ancak cennet ismi mi yoksa iyilerin kitabı mı olduğu müfessirler arasında tartışmalıdır.
Cehennemin 7 İsmi
جَهَنَّمُ
Derin kuyu, dibi görülmez uçurum
Pek çok ayette
Yedi ismin tümünü kapsayan genel addır. Kökü Arapça değil — İbranice/Aramice 'Gehinnom'dan türediğine dair etimoloji tartışması vardır.
الْجَحِيمُ
Kat kat yanan, alevi ve ısısı son derece yüksek ateş
Sâffât 37:23, 37:55, 37:64
Sâffât 37:64'te zakkum ağacının 'Cahîm'in dibinden çıktığı' söylenir. Cahîm ve zakkum bu ayette doğrudan birbirine bağlanır.
الْهَاوِيَةُ
Uçurum, derin çukur
Kâria 101:9-11
Kâria sûresi bu ismi bizzat tanımlar: 'Hâviye nedir bilir misin? O, kızgın bir ateştir.' Kur'an'da kendini açıklayan iki cehennem isminden biridir.
الْحُطَمَةُ
Kırıp ufalayan, parçalayan ateş
Hümeze 104:4-7
'Allah'ın yüreklere kadar tırmanan ateşi' olarak tanımlanır. Hem fiziksel hem psikolojik boyutunu ima eden tek cehennem tasvirdir.
لَظَى
Halis, katıksız alev
Meâric 70:15-16
'Bedenin uç organlarını söküp koparan' diye nitelendirilir. Kur'an'daki en spesifik fiziksel azap tasvirlerinden biridir.
السَّعِيرُ
Tutuşturulmuş, alevli ateş
Nisâ 4:55, Mülk 67:5, Sâffât 37:97
İkinci en çok geçen cehennem ismidir. Farklı bağlamlarda çeşitli günahkârlara atıfla kullanılır.
سَقَرُ
Şiddetli ısıyla yakıp kavuran ateş
Müddessir 74:26-30, Kamer 54:48
Vahyin kronolojisinde cehennem için kullanılan ilk isimdir. Kendi kendini tanımlar: 'Ne geri bırakır ne vazgeçer — deriyi kavurur. Üzerinde 19 melek.' En dramatik cehennem tasvirlerinden biridir.